Een Maximumsnelheid van 130 | Voor- en Tegenargumenten Samengevat

door Bas van Steekelenburg Samenleving - Milieu

Met 130 km/u naar huis sjezen... In Nederland mag het op 75% van de snelwegen - buiten de spitsuren. Volgens de overheid blijven de effecten van de snelheidsverhoging naar 130 km/u op de omgeving, natuur en verkeersveiligheid binnen de afgesproken normen. Maar is dit geen onnodige maatregel zonder winnaars. Immers, wat bespaar je nu werkelijk aan tijd?

In onderstaande afbeelding van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is te zien wat de snelheden zijn vanaf 1 oktober 2019. 

Er geldt een 130-limiet voor ongeveer driekwart van de snelwegen. In de Randstad is er rond de grote steden een maximumsnelheid van 100 km/u. 

Wegenkaart maximumsnelheden 130 km/u

Groen is hier een maximumsnelheid van 130 km/u; blauw is variabel 120-130 km/u; roze is variabel 100-130 km/u.

Rijkswaterstaat liet onderzoek uitvoeren naar de effecten van de verhoging van de maximumsnelheid naar 130 km/u. ‘In het experiment is vastgesteld dat de gemiddelde snelheid van personenauto’s bij de verhoging van 120 naar 130 km/u toeneemt met gemiddeld 3 km/u; de snelheid van het vrachtverkeer verandert niet’.

Deze hogere snelheid is brandstof inefficiënter, waardoor er dus meer luchtverontreiniging is. Men is het oneens over de grootte van deze extra luchtvervuiling:

Een onderzoek van ingenieursbedrijf Tauw - in opdracht van minister Schultz - concludeerde dat de concentratie stikstof overal binnen de normen zal blijven als gevolg van deze verhoging. Er zou een beperkte stijging van de hoeveelheid stikstofdioxide (NO2) in de lucht zijn, maar de concentratie NO2 komt nergens boven het jaargemiddelde van 38 microgram per kubieke meter lucht. De Europese norm is 40 microgram.

Het RIVM, dat de modellen aanlevert waar Tauw zijn conclusies uit trekt, zegt dat er wel degelijk uitschieters mogelijk zijn die boven de norm liggen. Volgens Milieudefensie zijn de gevolgen ‘dramatisch' en is o.a. het gemiddelde verlies aan levensverwachting bij de A27 Breda zo'n 20 maanden. Auto's die 130 km/u rijden, stoten zo'n 10 procent meer stikstofdioxide uit dan wanneer ze 120 km/u rijden.

Na aanleiding van de kritiek van TNO en milieuorganisaties op deze studie liet de Tweede Kamer het RIVM (Rijksinstituut volksgezondheid) de effecten van 130 kilometer per uur onderzoeken. Hieruit bleek dat de effecten op de volksgezondheid beperkt zijn. Opnieuw kwam vanuit Milieudefensie kritiek op de studie en gebruikte meetmethoden.


'Verlaag de maximumsnelheid van 130 naar 120 km/u'

Op álle Nederlandse snelwegen.



ARGUMENTEN VOOR

1. Minder luchtvervuiling

Een lagere snelheid is brandstof-efficiënter, waardoor niet onnodig energie en fossiele brandstoffen worden verspild. Hoeveel uitstoot wordt bespaard bij 120 km/u t.o.v. 130 is onzeker; hier zijn de onderzoekers het over oneens. Extra luchtverontreiniging is sowieso zonde, want deze maatregel staat haaks op de klimaatdoelstellingen voor 2020 en 2050. Nederland ligt al achter op deze doelstellingen om luchtverontreiniging in de vorm van stikstof en CO2-uitstoot terug te brengen.

2. 120 km/u is veiliger

De lagere snelheid zorgt voor minder (ernstige) verkeersongevallen en stressvolle gevaarlijke situaties

‘De introductie van de snelheidsverhoging resulteert zonder maatregelen naar verwachting in een toename van het aantal verkeerslachtoffers met 3-7 doden en 17-34 ernstig gewonden’ (Rapport, Rijkswaterstaat, 2011). De onderzoekers zeggen hierbij wel: ‘De effecten op de verkeersveiligheid kunnen meer dan gecompenseerd worden door een gericht pakket van veiligheidsmaatregelen’. EenVandaag berichtte in april 2016 over 3 keer zoveel doden. De gemeenten Oss en Bernheze beklaagden zich hier al over bij de Rijksoverheid. 

De oorzaken:

  • De stopafstand neemt met ongeveer 15% toe bij een snelheid van 130 km/u t.o.v. 120 km/u tot in totaal ±140 meter. Dit is onnodig lang.
  • De maximumsnelheid van vrachtwagens is nog steeds 80 km/u waardoor er een te groot snelheidsverschil ontstaat met andere weggebruikers. Vrachtwagens blijven elkaar inhalen en blijven omringend verkeer vertragen. Auto’s zullen bijvoorbeeld harder moeten remmen, omdat deze 50 km/u harder rijden i.p.v. 40.
  • Het verschil tússen de maximumsnelheden van snelwegen wordt 30 km/u, waardoor mensen hun snelheid minder goed aanpassen.

3. Minder onnodige geluidsoverlast

Een auto die 130 km/u is niet alleen brandstof inefficiënter, deze veroorzaakt ook een stuk meer lawaai. De geluidshinder voor omwonenden neemt flink toe bij een hogere snelheid. 

Bij 120km/u zullen er minder plekken zijn waar er tegen of over de grenswaarden voor maximaal toelaatbare hoeveelheid Decibel wordt gegaan. Echter, de Rijksoverheid spreekt bij 130km/u over ‘een zeer beperkte toename aan geluid (minder dan 1 dB)’.

4. Minder files

De Nationale Databank Wegverkeergegevens (NDW) concludeerde na studie van vier 130km/u trajecten dat de verkeerscapaciteit op de snelwegen was afgenomen (t.o.v. 120 km/u). De grotere snelheidsverschillen leiden tot meer remmen en achterliggers overcompenseren het remmen. Alhoewel de onderzoekers toegeven dat de capaciteitsreductie beperkt was, is 120 km/u efficiënter.
In 2019 concludeerden verkeersdeskundigen dat bij een verlaging naar 100 km/u het aantal files zal afnemen. 

ARGUMENTEN TEGEN

1. Er is draagvlak onder de bevolking voor 130km/u

60% is voor deze snelheidsverhoging en 15% van de Nederlanders is tegen (Rapport: Rijkswaterstaat, 2011).

2. 130 km/u bespaart tijd en minder mensen op de weg

Het rijden van 130 km/uur levert een beetje tijdswinst op. Stel je rijdt elke dag 100 km naar je werk, dan doe je hier 46 minuten over. Rijd je de hele weg 120, dan doe je hier 50 minuten over. Het verschil is dus 4 minuten per dag. Bij lange afstanden wordt deze tijdsbesparing groter. De gemiddelde woon-werk afstand is 22,6 km.

Wanneer het rustig is op de weg en men harder rijdt, is men minder lang op de weg (ja, dat is Cruijffiaans). Dit beperkt drukte op de wegen.

3. Bij de drukkere wegen blijft een lagere snelheid gelden

De snelheidsverhoging geldt zeer beperkt voor de (drukke) randstad; hier zijn er weinig wegen waar men 130 mag rijden. Ook wordt bij alle 130 wegen tijdens de spitsuren de snelheid verlaagd naar 120.

*De samenvatting is mede mogelijk gemaakt door Richelle van Koppen.

Je hebt zeker wel iets toe te voegen aan deze discussie? Help mee en draag bij!