8 Redenen om Airbnb te verbieden - Discussie uitgelicht

8 Redenen om Airbnb te verbieden - Discussie uitgelicht

door Bas van Steekelenburg Samenleving - Economie

Ook Nederland kent een 'Airbnb effect': overlast in steden, illegale hotelvorming en prijsinflatie. Het platform legt verantwoordelijkheden bij verhuurders die vaak niet worden nageleefd, maar het verdient wél een forse commissie als bemiddelaar. 

Veel huurders zijn echter tevreden over de lagere prijzen van slaapplekken en verhuurders hebben extra bijverdiensten door vrije ruimte te verhuren. Lees meer over de argumenten voor en tegen Airbnb-verhuur.

Airbnb veronderstelt dat zowel verhuurders als huurders (toeristen) de volgende verhuurregels kennen én naleven:

  • Lokale regels: in Amsterdam en Amstelveen is de verhuurder verplicht toeristenbelasting te betalen, is de maximale verhuurtermijn in 2019 30 dagen per jaar, mag men geen sociale huurwoningen onderverhuren en is er een meldplicht van AirBNB verhuur. Meer over de regels lees je via het Het Parool.
  • Landelijke regels: brandveiligheid, inkomsten opgeven bij de belastingdienst etc.
  • Buurt- en huisregels: afspraken over parkeerplekken, roken, geluidsoverlast, huisdieren en onderverhuur moet goedgekeurd zijn door VvE.
  • Verder raadt Airbnb aan dat verhuurders voldoende verzekeringsdekking hebben.

Airbnb is een online marktplaats waar mensen hun privé woning voor overnachtingen gemakkelijk kunnen aanbieden en onderverhuren. Er waren in Nederland in 2017 36.000 Airbnb locaties, en in Amsterdam vonden maar liefst 1,7 miljoen overnachtingen via het platform plaats.

In 2018 werden in Amsterdam 20.000 adressen aangeboden voor vakantieverhuur. Het Amerikaanse bedrijf maakt het in 190 landen mogelijk voor huiseigenaren om slaapplekken aan te bieden en is volgens sommige analisten 38 miljard dollar waard (Forbes, mei 2018). Het is (nog) niet beursgenoteerd.

Verhuurders moeten alle regels naleven en ervoor zorgen dat huurders dit óók doen. De controle hiervan is vanuit zowel Airbnb als de overheid beperkt, met als gevolg overlast van huurders, onveilige situaties en illegale hotels.

De Volkskrant sprak eerder over het massaal negeren van de Airbnb-regels door Amsterdammers. Slechts een kwart van de Amsterdammers hield zich in 2018 aan de meldplicht. Volgens een beursgenoteerde vastgoedadviseur werd 40% van de Airbnb huizen in Amsterdam meer verhuurd dan de maximale 60 dagen (Airbnb spreekt over 3%).

De gemeente Amsterdam had in 2017 en 2018 als een van de weinige steden een samenwerking met Airbnb. Echter, doordat Amsterdam de maximale verhuur in 2019 verlaagde naar 30 dagen, is de samenwerking vanuit Airbnb niet verlengd. Sindsdien blokkeert Airbnb geen advertenties meer die de maximale verhuurtermijn overschrijden. 

Airbnb is een platform waar vraag en aanbod van slaapplekken samenkomt. Huurders en verhuurders komen een prijs overeen van een verhuurde slaapruimte en zijn zelf verantwoordelijk voor de naleving van regels. Beide gebruikers vergoeden Airbnb voor haar rol als facilitator in de vorm van een commissie. Airbnb werft zeer actief huurders en verhuurders via kortingen. Airbnb kan deze lagere inkomsten dragen, omdat het over voldoende financiering beschikt.

Er zijn in Nederland al slaapplekken beschikbaar voor onder de €10. Echter, de gemiddelde Airbnb prijs ligt in Amsterdam op €151 per nacht (2018). Airbnb zegt: “is Airbnb de gemakkelijkste manier om wat bij te verdienen met de ruimte die je over hebt” (Juni 2017).


'De overheid moet Airbnb in Nederland verbieden'

Zodat het onmogelijk wordt via Airbnb een huis te verhuren.



ARGUMENTEN VOOR

1. Huurders profiteren van lagere huurprijzen

Airbnb-verhuurders verkrijgen een extra inkomen; er is een hoger rendement op vastgoed. Huiseigenaren berekenen dit door in hogere huren en huizenprijzen gaan als gevolg hiervan omhoog, zoals eerder in San Francisco gebeurde. De huiseigenaren profiteren van deze hogere huren; niet de huurders.
Een verbod beperkt de stijging van huurprijzen en vastgoed. 

2. Onderklasse van de bevolking wordt minder buitengesloten

De onderklasse van de bevolking wordt extra hard getroffen door de prijsinflatie die Airbnb veroorzaakt.
Op grote schaal verhuur van woningruimte (o.a. via professionele partijen) aan voornamelijk toeristen zorgt er voor dat huurders in een greep worden gehouden:

  1. Betaalbare woningen worden onttrokken aan de woningmarkt en men wordt uit (toeristische) stadscentra verdreven.
  2. Het toerisme drijft prijzen voor levensonderhoud verder op.
  3. Het gevolg is dat men - in het bijzonder de armeren - extra inkomsten moeten ronselen om hogere huren te bekostigen (o.a. via Airbnb). Dit vergroot o.a. de sociale verschillen tussen de bevolkingsgroepen.

Een verbod beperkt deze negatieve effecten.

3. Naleving van de regels wordt gefinancierd via belastinggeld

Er worden alleen al in Amsterdam 80 handhavers ingezet om naleving van de regels te controleren (via NRC). Airbnb zou de verantwoordelijkheid zelf ook kunnen nemen; zij weten immers precies welke locaties worden verhuurd, door welke personen, en kennen de lokale regels. Hiervoor is wel al een eigen meldpunt.  


Omdat regels niet worden nageleefd: [geldt voor argument 4 en 5]

4. Minder overlast en onveilige situaties

Veel Airbnb verhuurders in Amsterdam houden zich niet aan de regels, en de controle hiervan is vanuit zowel Airbnb als de overheid nihil. Een expert schat dat maar 1% van het woningaanbod op Airbnb aan alle regels voldoet. Als Airbnb verhuurders zich niet aan de regels houden, hoe kunnen huurders dat dan doen? Volgens critici is het wachten totdat er ongelukken gebeuren, zoals een brand in een kamer zonder brandmelder en brandblusser, agressie en irritatie bij buurtbewoners, dronken toeristen die vernielingen aan appartementen aanrichten etc. Er is vaak niemand aanwezig die toeziet op het naleven van regels. Ook de maximale verhuurtermijn is makkelijk te omzeilen.

5. Stop op oneerlijke concurrentie voor hotels

De meeste verhuurders hebben geen verzekering en personeel, en hoeven in de praktijk zich niet aan regels te houden waar hotels zich wél aan moeten houden omdat ze toch niet gecontroleerd worden. Airbnb vindt als bemiddelaar dat de verhuurder zelf kan beslissen over het afsluiten van verzekeringen.


Als gevolg van haar monopolie positie, zorgt Airbnb voor een ongezonde marktsituatie. Een verbod heeft de volgende positieve effecten: [geldt voor argument 6 tm 8]

6. Meer ruimte voor lokale marktconcurrentie

Een verbod heeft voordelen voor Nederlandse en Europese bedrijven:

  1. De Airbnb verhuur van slaapplekken concurreert qua ervaring vooral met lokale hotelondernemers en in mindere mate internationale hotelfranchises.
  2. Nederlandse en Europese soortgelijke platforms kunnen moeilijk concurreren met Airbnb. Het is al veruit de grootste partij in deze markt en beschikt over een ruime financiering. Hoe meer klanten deze internationale onderneming heeft, hoe minder commissie per klant Airbnb nodig heeft om winstgevend te zijn.

7. Lokale gemeenschappen worden minder afhankelijk

Airbnb wil zo'n goede service aanbieden dat huurders en verhuurders afhankelijk worden van Airbnb.
Deze machtspositie kan worden uitgebuit, bijvoorbeeld in de vorm van hogere commissies. Als het bedrijf zich ineens wegtrekt lopen mensen direct (veel) inkomsten mis en zijn investeringen in slaapruimte niet renderend.

8. Geld blijft in lokale gemeenschappen

Als de inkomsten uit Airbnb belangrijk zijn voor lokale gemeenschappen, zal er op grotere schaal geld via commissies naar de Verenigde Staten verplaatsen (het hoofdkwartier van Airbnb). Lokale hotels lopen geld mis door de concurrerende Airbnb service. Dit argument geldt voor meer importdiensten en -goederen, maar een marktmonopolie is een extreem geval.

ARGUMENTEN TEGEN

1. Een verbod houdt gezonde concurrentie & innovatie tegen

Een Airbnb-verbod zorgt voor minder concurrentie. Het haalt zo voor hotels de noodzaak weg om continu te vernieuwen en scherpe prijzen te hanteren. Andere soortgelijke (lokale) Airbnb platforms zouden hogere prijzen kunnen hanteren door een verminderde marktwerking.

2. Airbnb voorziet mensen van extra geld en kansen

Verhuurders kunnen veel geld verdienen met het verhuren van woonruimte. Het is niet ondenkbaar dat iemand in 2 maanden meer dan € 5.000 verdient in een stad als Amsterdam (Gemiddelde huurprijs is €129 per nacht). Dit geeft mensen - en vooral lage inkomens - kansen om zich te ontplooien en zelfs een onderneming te starten.

3. Airbnb maakt toerisme toegankelijker

De instapprijs van Airbnb slaapplekken is soms fors goedkoper dan hotelkamers en in niet-toeristische stadsdelen zijn Airbnb accommodaties te huren.

4. Airbnb stimuleert culturele acceptatie

Huurders komen bij verhuurders thuis en op niet-toeristische plekken. Zo ontstaan er meer interacties tussen verschillende bevolkingsgroepen met verschillende culturele achtergronden. Deze bevorderen acceptatie van elkaars cultuur. Overigens is in een Amerikaanse studie gebleken dat dit niet altijd het geval is.

5. Airbnb gaat leegstand tegen

Airbnb zorgt er voor dat meer vrijstaande ruimtes een bestemming krijgen. Het tegengaan van leegstand is wenselijk omdat er wordt geïnvesteerd in gebouwen en wooninrichting (ruimtes moeten representabel worden gemaakt voor verhuur). Daarnaast komen mensen tijdelijk te slapen op plekken waardoor er minder verpaupering van woonwijken optreedt (een afschrik-effect op kleine criminaliteit).

6. Airbnb is niet verantwoordelijk voor het overtreden van regels

Airbnb faciliteert het contact tussen huurder en verhuurder en kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor het overtreden van regels door huurders en verhuurders. Airbnb ziet zichzelf als tussenpersoon en wijst huurders en verhuurders op het feit dat zij degene zijn die deze regels moeten naleven. Airbnb maakt alleen winst via commissies, verhuurders bepalen zelf de prijs.

7. Misstanden alleen in toeristisch Amsterdam

Er zijn in Nederland geen grote misstanden in andere steden dan in Amsterdam.

Je hebt zeker wel iets toe te voegen aan deze discussie? Help mee en draag bij!